Aktualności
Strona główna » Studiowanie Tory » Rosz HaSzana – 2

Rosz HaSzana – 2

Co oznaczają dwie daty nowego roku?

W Rosz haSzana, nowy rok, świętujemy stworzenie świata.
Niezwykłe jest w żydowskiej tradycji to, że są dwie daty stworzenia świata. Rabi Eliezer rzeczywiście uważa, że pierwszy dzień miesiąca Tiszri jest tym dniem, zaś Rabi Jehoszua uważa, że początek miesiąca Nissan na wiosnę oznacza powstanie świata.
Tak więc, jest świat, który powstał wiosną i świat, który powstał jesienią. Wygląda to dośc dziwnie. Ewidentnie, w dyskusji chodzi o to, że są dwa spojrzenia na świat. Z jednej strony, można go postrzegać, jako rzeczywistość chylącą się ku upadkowi, co symbolizuje jesień, albo na odwrót – jako coś, co się rozwija i rozkwita, co ma miejsce na wiosnę.
Wyjaśnieniem tej pozornej sprzeczności jest to, że są naprawdę dwa typy historii. W odniesieniu do historii ludzkości, gdyby nie naród Izraela, świat składał by się z rozkładu i zapomnienia. Ale to dzięki Izraelowi, który uzyskał wolność w miesiącu Nissan, pojawiła się nadzieja na świecie, który można wznieść ze stanu rozkładu do stanu rozkwitu. I dlatego w kalendarzu mamy dwie daty powstania świata.
Przyjrzyjmy się bliżej koncepcji tworzenia świata. Co to pojęcie oznacza?
Patrząc na Torę, widzimy, że pierwszym jest słynny werset: „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię [Genesis 1:1]. Cóż nowego oznajmia nam ten Wers?
Czy Tora informuje, że świat został stworzony? Ten fakt wspomniany jest w niej kilkakrotnie. Na przykład w dziesięciu przykazaniach czytamy, że „…gdyż Bóg w sześć dni stworzył niebo i ziemię” [Exodus 20:11]. Czyli początek Tory nie był konieczny do tego, aby powiedzieć, że świat został stworzony. Oczywiste jest, że celem pierwszego wersetu jest, że poza „chaosem” [Genesis 1:2] i brakiem porządku jakie towarzyszą Stworzeniu, było coś, co nazywamy ‘początkiem’ – to ‘reszit’ słowo określające początek, cos najważniejszego.
Co to oznacza, kiedy mówimy, że cos było ‘na początku’?
Oznacza to,  że wszystko inne poprzedzone było intencją oraz wolą. Wszystko było przez Kogoś zaplanowane i ważne jest, aby zdawać sobie z tego sprawę, gdyż jeśli widzimy świat w chaosie i cierpieniu, możemy sobie zadać pytanie, czy cokolwiek dobrego może mieć miejsce na końcu. Czy ten bałagan skończy się jakimś porządkiem?
Kiedy Tora uczy nas, że przed chaosem była intencja i wola Tego, co stworzył swoim słowem, możemy być pewni, że chaos i cierpienie są stanem przejściowym, i że dobro pojawi się na końcu. To, że jest ‘początek’ definitywnie sugeruje, że będzie dalszy ciąg. Co więcej, skoro świat jest stworzony, jasno widać, że przyroda nie jest absolutem. To nie ona określa nasze zachowanie i nie ona daje wskazówki Boże dla nas na tym świecie.
Jeśli zaś z drugiej strony świat nie został stworzony, lecz istniał on wiecznie, przyroda miała by status niezawisły, przekraczała by Boga i ograniczała by Jego możliwości. Ale skoro wiemy, że Bóg stworzył wszystko, fakt ten ma moralne znaczenie. Wszystko jest częścią dalekosiężnego planu zmierzającego ku dobru i błogosławieństwu. To, że stworzony został świat jest więc dla nas źródłem radości, a nie tylko koncepcją filozoficzną, czy metafizyczną. Jest to twierdzenie etyczne. Jest Pan Wszechświata i on też kieruje świat ku lepszemu. To, że Bóg stworzył świat jest dla nas podstawą do optymizmu w Rosz haSzana.
Wesołych świąt!

W Rosz haSzana, nowy rok, świętujemy stworzenie świata. Niezwykłe jest w żydowskiej tradycji to, że są dwie daty stworzenia świata. Rabi Eliezer rzeczywiście uważa, że pierwszy dzień miesiąca Tiszri jest tym dniem, zaś Rabi Jehoszua uważa, że początek miesiąca Nissan na wiosnę oznacza powstanie świata.Tak więc, jest świat, który powstał wiosną i świat, który powstał jesienią. Wygląda to dośc dziwnie. Ewidentnie, w dyskusji chodzi o to, że są dwa spojrzenia na świat. Z jednej strony, można go postrzegać, jako rzeczywistość chylącą się ku upadkowi, co symbolizuje jesień, albo na odwrót – jako coś, co się rozwija i rozkwita, co ma miejsce na wiosnę.Wyjaśnieniem tej pozornej sprzeczności jest to, że są naprawdę dwa typy historii. W odniesieniu do historii ludzkości, gdyby nie naród Izraela, świat składał by się z rozkładu i zapomnienia. Ale to dzięki Izraelowi, który uzyskał wolność w miesiącu Nissan, pojawiła się nadzieja na świecie, który można wznieść ze stanu rozkładu do stanu rozkwitu. I dlatego w kalendarzu mamy dwie daty powstania świata.Przyjrzyjmy się bliżej koncepcji tworzenia świata. Co to pojęcie oznacza?Patrząc na Torę, widzimy, że pierwszym jest słynny werset: „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię [Genesis 1:1]. Cóż nowego oznajmia nam ten Wers?Czy Tora informuje, że świat został stworzony? Ten fakt wspomniany jest w niej kilkakrotnie. Na przykład w dziesięciu przykazaniach czytamy, że „…gdyż Bóg w sześć dni stworzył niebo i ziemię” [Exodus 20:11]. Czyli początek Tory nie był konieczny do tego, aby powiedzieć, że świat został stworzony. Oczywiste jest, że celem pierwszego wersetu jest, że poza „chaosem” [Genesis 1:2] i brakiem porządku jakie towarzyszą Stworzeniu, było coś, co nazywamy ‘początkiem’ – to ‘reszit’ słowo określające początek, cos najważniejszego.Co to oznacza, kiedy mówimy, że cos było ‘na początku’?Oznacza to,  że wszystko inne poprzedzone było intencją oraz wolą. Wszystko było przez Kogoś zaplanowane i ważne jest, aby zdawać sobie z tego sprawę, gdyż jeśli widzimy świat w chaosie i cierpieniu, możemy sobie zadać pytanie, czy cokolwiek dobrego może mieć miejsce na końcu. Czy ten bałagan skończy się jakimś porządkiem?Kiedy Tora uczy nas, że przed chaosem była intencja i wola Tego, co stworzył swoim słowem, możemy być pewni, że chaos i cierpienie są stanem przejściowym, i że dobro pojawi się na końcu. To, że jest ‘początek’ definitywnie sugeruje, że będzie dalszy ciąg. Co więcej, skoro świat jest stworzony, jasno widać, że przyroda nie jest absolutem. To nie ona określa nasze zachowanie i nie ona daje wskazówki Boże dla nas na tym świecie.Jeśli zaś z drugiej strony świat nie został stworzony, lecz istniał on wiecznie, przyroda miała by status niezawisły, przekraczała by Boga i ograniczała by Jego możliwości. Ale skoro wiemy, że Bóg stworzył wszystko, fakt ten ma moralne znaczenie. Wszystko jest częścią dalekosiężnego planu zmierzającego ku dobru i błogosławieństwu. To, że stworzony został świat jest więc dla nas źródłem radości, a nie tylko koncepcją filozoficzną, czy metafizyczną. Jest to twierdzenie etyczne. Jest Pan Wszechświata i on też kieruje świat ku lepszemu. To, że Bóg stworzył świat jest dla nas podstawą do optymizmu w Rosz haSzana.Wesołych świąt!

  Czy ta wiadomość była użyteczna albo pomocna dla Ciebie? Proszę rozważyć wsparcie naszych projektów.

O nas Yitzhak Rapoport

Yitzhak Rapoport
Rabbi Yitzchak Rapoport is a native of Stockholm, Sweden. He received his rabbinical ordination in Israel in 2002 from Yeshivat Hamivtar (Efrat), as well as from HaGaon HaRav Zalman Nechemia Goldberg shlit”a. From 2002 to 2006 Rabbi Rapoport served as the rabbi of Oslo, Norway. Being of Polish descent he became interested in the rebirth of Jewish communities in Poland, and consequently took up the position as Rabbi of Wroclaw (Breslau) and Silesia in the fall of 2006 until 2011.

Dodaj komentarz