Aktualności
Strona główna » Cykl Roku » Wykład Pesachowy – część 3 z 3

Wykład Pesachowy – część 3 z 3

Rabin Oury Cherki tłumaczy uniwersalny aspekt Pesachu dla całej ludzkości

Pesach to wielkie święto, to wydarzenie, które pokazało całemu światu, że wolność jest możliwa do osiągnięcia.

Zauważamy, że Tora określa Egipt mianem „domu niewoli” nie tylko dlatego, że Izraelici byli tam niewolnikami i że pełno w nim było niewolników. Chodzi raczej o to, że Egipcjanie postrzegali rzeczywistość poprzez pryzmat mentalności niewolnika.

W Egipcie wszyscy byli niewolnikami, nie tylko ci, którzy mieli oficjalny status niewolnika. Nawet ich panowie byli niewolnikami faraona, zaś sam król Egiptu – faraon był także niewolnikiem – panującego systemu i bożków tego kraju. Bożki te same były niewolnikami praw przyrody.

Należy zrozumieć, że koncepcja boga w starożytnym Egipcie była próbą ubóstwienia sił przyrody. Zgodnie z filozofią starożytnego Egiptu, nie istnieje coś takiego, jak możliwość zmiany w istniejącym świecie, i z pewnością nie będzie żadnych szans na prawdziwą wolność. Wyzwolenie z Egiptu jednakże stało się deklaracją dla całego świata, że wolność jest możliwa, a nawet że cały naród może opuścić kraj niewoli, jakim był Egipt.

O jakim przesłaniu mowa? Według tradycji żydowskiej, dowiadujemy się o czterech różnych rodzajach wolności, na podstawie zdarzeń związanych z wyzwoleniem z Egiptu. Pierwszy – to wolność polityczna. Podczas procesu wyzwalania, oczywistym stało się, że żadna władza na świecie jest w pełni absolutna, nawet silne imperium faraona.  To idea wolności politycznej.

Drugi rodzaj wolności związany jest z siłami przyrody. To przyroda ogranicza nasz duchowy i moralny rozwój. Ale jasne stało się podczas wyzwolenia z Egiptu, że najpotężniejsze siły przyrody, takie, jak morze i wszystko, co się z nim wiąże, nie mogą stanąć nam na drodze do wolności. Tak więc, obok wolności politycznej, jest też wolność od dominującej roli przyrody.

Na głębszym poziomie, istnieje trzeci rodzaj wolności związany ze złym popędem. Czasami utwierdzamy się w przekonaniu, że nie jesteśmy w stanie zmienić naszych przyzwyczajeń, zarówno dobrych, jak i – broń Boże – złych. Ale jeśli możliwe jest uwolnić się z pęt przyrody i ograniczeń politycznych, dlaczego człowiek nie może uwolnić się od sił złego popędu, które go otaczają i nie dopuszczają do jego rozwoju? Odpowiedź jest prosta – nic nie oprze się woli człowieka.

I wreszcie docieramy do czwartego rodzaju wolności, która zmaterializuje się w dalekiej przyszłości – wolności od Anioła Śmierci. Można ją osiągnąć poprzez właściwy rozwój ducha człowieka, ludzką moralność i przekonanie ludzkości do słuchania Słowa Bożego. Tak dojdziemy do wolności absolutnej, wyzwolonej nawet od potwornej siły śmierci. To idea zmartwychwstania, które będzie miało miejsce w przyszłości, ale które już się zaczęło, wraz z wyjściem z Egiptu.

Wyzwolenie z Egiptu daje nam możliwość opowiedzieć historię, która powtarzamy podczas Sederu Pesachowego, w oparciu o zasadę „powiedz synowi tego dnia” [Exodus 13:8]. Tradycja przekazywana z pokolenia na pokolenie, podtrzymanie świadomości, że człowiek jest wolny przyniosą w końcu ostateczne zbawienie – Izraela, świata i całej ludzkości.

Proces rozpoczyna się wraz z umiejętnością przekazania opowieści z pokolenia na pokolenie.

Hagada na Pesach uczy nas, że są cztery różne sposoby przekazywania opowieści: mądremu synowi, złemu, prostemu oraz temu, który nie wie, jak zadawać pytania. Istnieją osobne strategie wychowawcze dla każdego z synów, i istotne jest wziąć każdego syna pod uwagę.

Kim jest mądry syn? To człowiek, który już rozumie proces historyczny, w jakim uczestniczy i jedyne, co jeszcze musi uczynić, to zapytać, co ma robić. W odpowiedzi wyjaśniamy mu halachot, czyli prawa Pesachu. To rytuały, które mogą być dokonywane także przez Potomków Noego i przekazywane następnym pokoleniom.

Zły syn z kolei, nie chce mieć nic wspólnego z tym procesem. Odłącza się on od całej społeczności. Tak więc wyjaśniamy mu, że u zarania historii, można było faktycznie odłączyć się od innych. Obecnie jednak, historia zbliża się ku wolności i nie może on więcej unikać swoich obowiązków. To właśnie znaczenie zadania w Hagadzie: Gdyby on tam był, nie zostałby wyzwolony, lecz teraz jest tu z razem z nami. Zostanie zbawiony nawet wbrew własnej woli.

Kim jest prosty syn? To ten, którego można nauczyć poprzez jego ciekawość wydarzeń. To pozytywna osnowa akcji, ponieważ można go nauczyć wartościowych rzeczy w odzewie na jego ciekawość. I tak, jemu powiemy: „Bóg zabrał nas z Egiptu silną prawicą” [3:16].

A co z tym, co nie wie, jak pytać? Przede wszystkim należy nauczyć go, jak zadawać pytania. Nie należy przekazywać człowiekowi materiału edukacyjnego czy inspirującego, zanim będzie on gotów go otrzymać. I stąd najważniejsze dla niego jest pytanie. Umiejętność zadawania pytań jest ważniejsza dla niego od naszej pasji przekazywania mu wiedzy i tradycji. Zanim zabierzesz się za cokolwiek innego, naucz syna zadawać pytania.  Nie obawiaj się pytań, one doprowadzą go do wiary.

Zgadza się, że ważne rytuały wieczoru Pesachowego przeznaczone są wyłącznie dla Żydów, jak na przykład uczestniczenie w ofiarach Pesachowej i Chagiga w czasach, gdy istniała Świątynia. Dziś jednak, kiedy to nie możemy ich składać przez nasze grzechy, spożywanie macy i maror i pozostałe symboliczne akty Sederu mogą być dokonywane przez naszych Przyjaciół – Potomków Noego na całym świecie. Obejmuje to też odtwarzanie historii wybawienia i głoszenie Boskiego przesłania wolności dla całej ludzkości.

Wszystkie te rytuały, włącznie z recytacją Halelu – modlitwy pochwalnej dla Boga nadają się dla wszystkich ludzi, jak czytamy w Hagadzie: „Każdy człowiek powinien postrzegać siebie samego, jakby to on wyszedł z Egiptu.

Szczęśliwego święta dla wszystkich.

  Czy ta wiadomość była użyteczna albo pomocna dla Ciebie? Proszę rozważyć wsparcie naszych projektów.

O nas Potomkowie Noego - centrum

Dodaj komentarz