Aktualności
Strona główna » Bereshit (Księga Rodzaju) » Parsza „Vayeira” – kto ma rację: Rambam, Ramban czy Ralbag?

Parsza „Vayeira” – kto ma rację: Rambam, Ramban czy Ralbag?

Rabin Oury Cherki komentuje tygodniowe czytanie Tory – parsza „Vayeira” (Genesis 18:1 – 22:24)

Poważna różnica zdań przywiodła Rambama i Rambana do tego samego tematu w rozważaniach na temat fragmentu Tory, który studiujemy w tym tygodniu. Według Rambama, scena w której Abrahama wita swoich gości, przyrzeczenie narodzin Izaaka, obrona Sodomy i Gomory, miała miejsce w Boskiej wizji, nie była zaś wydarzeniem, które fizycznie miało miejsce. Jako dowód, podaje on wyrażenie, które otwiera cały opis: „I Bóg ukazał się Abrahamowi” (Genesis 18:1), co wskazuje na profetyczne objawienie i służy za wstęp dla następujących po nim wydarzeń. Ramban nie tylko, że nie zgadza się z tą interpretacją, ale i formułuje wobec niej ostrą ripostę: „To sformułowania, które stoją w sprzeczności ze słowem pisanym. Zabronione jest każdemu ich wysłuchiwać i dawać im wiarę”. Skąd bierze się u niego przekonanie, że dość trudny do zrozumienia komentarz może stać się heretyckim z punktu widzenia wiary?

Rabin David Cohen (uczeń Rabina Kooka, znany, jako „Nazir” – Asceta) wyjaśnia, iż Ramban żył pośród Chrześcijan i obawiał się, że interpretacja Rambama posłuży im za argument przeciwko Żydom. Mogliby bowiem oni dojść do wniosku, że wybitny żydowski komentator wyjaśnia, że Bóg ukazał się w formie trzech mężczyzn, co potwierdzałoby ich doktrynę Świętej Trójcy. Rambam zaś żył pośród Muzułman, gdzie taka obawa nie istaniała, sam zaś był zaangażowany w walkę z ludowymi wierzeniami, które kwestie duchowe postrzegały poprzez pryzmat demonów i zjaw. To właśnie skłaniało go do położenia nacisku na abstrakcyjną wymowę spotkania Abrahama z aniołami.

Istotną sprawą jest wziąść pod uwagę trudność, jaką napotkał Ramban, analizując podejście Rambama, gdyż nie do przyjęcia jest przypuszczenie, że Rambam tej trudności nie dostrzegał.  Chodzi o to, że jeśli założyć, iż objawienie aniołów było jedynie wizją, jak więc mogli mieszkańcy Sodomy usiłować ich skrzywdzić? Czy mieszkańcy Sodomy mogli wziąść udział w widzeniu proroczym?

Odczytując fragment Pisma dosłownie można dojść do wniosku, że Rambam miał rację. Oto tekst (w tłumaczeniu pod redakcją Rabina S.Pecarica): „I Bóg spuścił na Sodomę i Gomorę deszcz siarki i ognia z nieba, od Boga. Zniszczył te miasta i całą równinę, wszystkich mieszkańców miasta i rośliny tej ziemi. [Ale] żona [Lota] obejrzała się do tyłu i stała się słupem soli. Wstał Abraham wcześnie rano (…).” (Genesis 19:24-27).

To rzeczywiście zaskakujące zakończenie! Wydawało by się, że wszyskie wypadki wiodące do zniszczenia Sodomy, wizyta Aniołów, ocalenie Lota, miały miejsce w proroczym śnie Abrahama, będąc w tym samym czasie faktycznie fizycznie unicestwione. W oparciu o to, możemy lepiej pojąć podejście Rambama. Wizja aniołów wchodzących do Sodomy, może byc zrozumiana, jako Boża inicjatywa przyzwolenia Abrahamowi uczestniczyć w wyroku na Sodomę. We śnie zobaczył on, jak jej mieszkańcy potraktowaliby aniołów, gdyby ci faktycznie pojawili się w mieście.

Należy też wspomnieć o wnikliwej interpretacji tejże historii przez Ralbaga. Jego zdaniem, żaden cud nie może mieć miejsca bez udziału człowieka – proroka. I tak, wyjaśnia on, że trzej mężczyźni, którzy odwiedzili Abrahama to prorocy. Ich zadaniem było głoszenie, że Sara zajdzie w ciążę, i że dokonano sądu na Sodomie. Ludzi tych nazwano ‚aniołami’, ze względu na należny ich szacunek, jako niebiańskim posłańcom.

  Czy ta wiadomość była użyteczna albo pomocna dla Ciebie? Proszę rozważyć wsparcie naszych projektów.

O nas Potomkowie Noego - centrum

Potomkowie Noego - centrum
Our Goals: To disseminate the message of the Torah to the Non-Jewish world. To act as a focus of activity based in Jerusalem related to Noahides throughout the world. To serve as a resource center for information and advice about religious principles and practices. To help establish Noahide communities around the world and to provide them with support. To establish a link between the Non-Jewish world and Jewish tradition and rabbis, including formal recognition of the Noahides by religious and national institutions of the Jewish people.

Dodaj komentarz