Aktualności
Strona główna » Bereshit (Księga Rodzaju) » Dyskretne wpływy niewolnic

Dyskretne wpływy niewolnic

W komentarzu do parszy Wajece, Rabin Cherky zwraca uwagę na istotną rolę niewolnic w wychowaniu matek narodu żydowskiego

Bilha i Zilpa poraz pierwszy pojawiają się w historii jako niewolnice Racheli i Lei. Z punktu widzenie etymologii słowo ‘szifcha’, niewolnica, spokrewnione jest z ‘nispach’, coś co ma poślednie znaczenie wobec ważnej osoby lub przedmiotu. W całej Torze niewolnice pojawiają się blisko ważnej postaci żeńskiej.

 

Jest prawdopodobne, że niewolnice służyły za nauczycielki dla Matek narodu. Wg. Tory, nianią Rebeki była Dewora (Rdz. 35:8). Tora oddaje jej wyraźną cześć poprzez wspomnienie o jej śmierci, nie wspominając o śmierci Rebeki, która w opinii rabinów zmarła w tym samym dniu. Przyczyną tego był fakt, że od Dewory pochodziły osobowość i skromność Rebeki. Dewora (‘pszczoła’) nosi imię owada tworzącego miód i jest ona nianią karmiącą własnym mlekiem. Mleko i miód symbolizują mistyczne tajemnice, gdyż powstały w wyniku transformacji krwi i nieczystych składników w czyste pokarmy.

To ilustruje też rolę, jaką odegrała Dewora – usunięcie czystej duszy Rebeki z domu Betuela. To samo odnosi się do Bilhy i Zilpy, które uczyły i opiekowały się Rachelą i Leą. W taki sposób winniśmy pamiętać o ukrytych wpływach niewolnic.

Była jeszcze jedna postać w rodzinie Abrahamowej, która na pierwszy rzut oka miała male znaczenie, ale która ewidentnie odpowiada za wykształcenie Sary. Była to jej siostra, Milka, o której napisano: „Oto, Milka także urodziła dzieci bratu twemu, Nachorowi” [Rdz. 22:20]. Rdzeń imienia Milka spokrewniony jest ze słowem ‘lehimalech’ – udzielać porady. Możemy więc wywnioskować, iż w rodzinie Abrahama istniała ukryta dynastia niewolnic, których zadaniem było wykształcenie przyszłych matek narodu.

Jest wskazówka, co do pochodzenia Bilhy i Zilpy pod koniec porcji Tory na ten tydzień. „I Lawan ogłosił i rzekł do Jakuba: córki są córkami moimi…” [31:43]. Rabini wywnioskowali stąd, że Bilha i Zilpa były też córkami Lawana, z łona jego drugiej żony.

W apokryfie „Testament Naftalego” napisano, że matka Bilhy i Zilpy nazywała się Ewa, zaś ich ojcem był Achoti. Rodzice Bilhy i Zilpy są wspomnieniem pierwszej pary – Adama i Ewy. Imię matki się zgadza, zaś imię ojca, „Achoti” (hebr. ‘moja siostra’) jest aluzją do cechy mądrości, którą Adam stracił po grzechu.

„Testament Naftalego” podaje więcej szczegółów na temat rodziny tychże niewolnic. Sistrą Achotiego była Dewora, niańka Rebeki, zaś ich ojcem – Uc, pierworodny Nachora i Milki. I tak, wszystkie niewolnice – Milka, Dewora, Bilha i Zilpa były przedstawicielkami tej samej gałęzi rodziny Nachora. Samo imię Uc też kojarzy się z udzielaniem porad. Mądrość i rozumienie (wspomniane w imionach Ewy i Achotiego) pochodziły od Pana Wszechświata.

  1. Ewa (Chawa) – jest symbolem rozumienia („Dał On kobietom więcej rozumu” – Nida 45)
  2. Achoti – Symbol mądrości („Powiedz, o mądrości – tyś jest moją siostrą” [Przysłów 7:4]).
  3. Uc – przyczyna pożądania, głęboki wpływ mądrości i rozumienia.
  4. Dewora – pszczoła, która osładza sok i wyodrębnia czyste z nieczystego

 

Te cztery postaci reprezentują ukryte cechy świata, które nie są otwarcie wyjawione.

  Czy ta wiadomość była użyteczna albo pomocna dla Ciebie? Proszę rozważyć wsparcie naszych projektów.

O nas Yitzhak Rapoport

Yitzhak Rapoport
Rabbi Yitzchak Rapoport is a native of Stockholm, Sweden. He received his rabbinical ordination in Israel in 2002 from Yeshivat Hamivtar (Efrat), as well as from HaGaon HaRav Zalman Nechemia Goldberg shlit”a. From 2002 to 2006 Rabbi Rapoport served as the rabbi of Oslo, Norway. Being of Polish descent he became interested in the rebirth of Jewish communities in Poland, and consequently took up the position as Rabbi of Wroclaw (Breslau) and Silesia in the fall of 2006 until 2011.

Dodaj komentarz